1880 στην πρόσοψη – ο εμπορικός οίκος Καβάγια στην Πρέβεζα
Μια παλιά επιγραφή στην οδό Μπιζανίου
Όποιος περπατά συχνά στην Πρέβεζα, με τον καιρό αρχίζει να ανακαλύπτει ξανά και ξανά λεπτομέρειες που παλαιότερα περνούσαν απαρατήρητες. Μια παλιά επιγραφή πάνω από μια πόρτα, ένα χτισμένο παράθυρο ή ένα σπίτι που ξαφνικά σε κάνει να αναρωτιέσαι πώς μπορεί να έμοιαζε κάποτε.
Αυτό συμβαίνει συχνά και σε εμάς στην Πρέβεζα. Κάποιοι δρόμοι μάς είναι πλέον πολύ γνώριμοι κι όμως, στον επόμενο περίπατο, τραβά την προσοχή μας κάτι που μέχρι τότε σχεδόν δεν είχαμε προσέξει. Στην οδό Μπιζανίου υπάρχουν αρκετά παλαιότερα κτίρια που σήμερα είναι άδεια και στις προσόψεις τους ο χρόνος έχει αφήσει εμφανή τα σημάδια του. Το μέγεθός τους, οι παλιές πόρτες και ορισμένες λεπτομέρειες που έχουν διασωθεί δείχνουν ακόμη ότι κάποτε είχαν έναν εντελώς διαφορετικό ρόλο
Σε ένα από αυτά τα κτίρια, το βλέμμα μας στάθηκε σε μια επιγραφή πάνω από το στέγαστρο:
«1880 ΥΙΟΙ Γ. ΚΑΒΑΓΙΑ 1880»
Αρχικά θεωρήσαμε αυτονόητο ότι η χρονολογία ήταν το έτος κατασκευής του κτιρίου. Όταν όμως αρχίσαμε να ψάχνουμε την ιστορία του, αποδείχθηκε ότι το 1880 αφηγείται κάτι διαφορετικό.
Σύντομες πληροφορίες: Εμπορικός οίκος Καβάγια στην Πρέβεζα
Περιοχή: Πρέβεζα, Ήπειρος
Ιδανικό για: Περιπάτους στην πόλη, παλιές προσόψεις και τοπική ιστορία
Καλό να γνωρίζεις: Η χρονολογία 1880 παραπέμπει στην ίδρυση του εμπορικού οίκου Καβάγια. Το κτίριο που σώζεται σήμερα κατασκευάστηκε το 1922.
Καλύτερη εποχή: Κατά τη διάρκεια της ημέρας, όταν η επιγραφή και οι λεπτομέρειες της πρόσοψης διακρίνονται καθαρά.
Unfiltered συμβουλή: Μην σταθείς μόνο στην επιγραφή. Αν απομακρυνθείς λίγο, γίνεται επίσης αντιληπτό πόσο μεγάλο είναι το παλιό εμπορικό κτίριο.
Τοποθεσία: Μπιζανίου 11, Πρέβεζα – στο Google Maps
Ο εμπορικός οίκος Καβάγια
Ο Γεώργιος Καβάγιας ξεκίνησε τη δική του επιχείρηση στην Πρέβεζα το 1880 και ίδρυσε έναν εμπορικό οίκο που δραστηριοποιούνταν στις εισαγωγές, τις εξαγωγές και το γενικό εμπόριο. Αργότερα, οι γιοι του Σπυρίδων, Νικόλαος, Θωμάς και Παντελής συνέχισαν την επιχείρηση. Η επιγραφή «ΥΙΟΙ Γ. ΚΑΒΑΓΙΑ» σημαίνει «γιοι του Γ. Καβάγια».
Το κτίριο που σώζεται σήμερα κατασκευάστηκε αργότερα. Σύμφωνα με καταγεγραμμένη μαρτυρία της οικογένειας, το 1922 αγοράστηκε ένα οικόπεδο πάνω στο οποίο δημιουργήθηκε το μεγάλο εμπορικό συγκρότημα. Και στο επίσημο μητρώο διατηρητέων κτιρίων αναφέρεται το 1922 ως έτος κατασκευής. Η χρονολογία στην πρόσοψη, επομένως, παραπέμπει στην ίδρυση της επιχείρησης και όχι στην ηλικία του κτιρίου.
Κατά τον Μεσοπόλεμο εργάζονταν εκεί περίπου 18 άνθρωποι. Μεταξύ άλλων πωλούνταν υφάσματα και είδη ραπτικής, τρόφιμα, δέρματα, σιδηρικά και γυαλικά. Στην επιχείρηση ανήκε επίσης ένα εργαστήριο όπου κατασκευάζονταν τσαρούχια, τα παραδοσιακά ελληνικά υποδήματα.
Η δραστηριότητα της επιχείρησης δεν περιοριζόταν πλέον στην Πρέβεζα. Ιστορικά έγγραφα αναφέρουν αποθήκες εμπορευμάτων στη Λευκάδα και την Πάργα, καθώς και αντιπροσώπους σε διάφορες πόλεις της Ηπείρου. Ο οίκος Καβάγια αντιπροσώπευε επίσης άλλες επιχειρήσεις και για ένα διάστημα δραστηριοποιήθηκε και στον τραπεζικό και ασφαλιστικό τομέα.
Όταν σήμερα περπατάμε κατά μήκος της μεγάλης πρόσοψης με τις κλειστές πόρτες, σχεδόν τίποτα από όλα αυτά δεν είναι πλέον ορατό. Γνωρίζοντας όμως την ιστορία, ακόμη και το μέγεθος του κτιρίου αποκτά διαφορετικό νόημα.
Κατάστημα, αποθήκη και χάνι
Στον εμπορικό οίκο ανήκε και ένα ακόμη τμήμα του συγκροτήματος: ένα χάνι. Σύμφωνα με τη μαρτυρία ενός εγγονού της οικογένειας, το ίδιο το κατάστημα καταλάμβανε περίπου 400 τετραγωνικά μέτρα, ενώ άλλα περίπου 400 τετραγωνικά μέτρα ανήκαν στο χάνι.
Ένα χάνι εκείνη την εποχή δεν ήταν απλώς ένα ξενοδοχείο. Οι άνθρωποι που έρχονταν στην Πρέβεζα από τη γύρω περιοχή μπορούσαν να διανυκτερεύσουν εκεί, να στεγάσουν τα ζώα τους και να αποθηκεύσουν τα εμπορεύματά τους. Στην περιοχή ανάμεσα στην οδό Μπιζανίου και το τότε ρέμα Καρυδά υπήρχαν αρκετά τέτοια χάνια, ανάμεσά τους και εκείνο της οικογένειας Καβάγια.
Αυτό το τμήμα της πόλης ήταν στενά συνδεδεμένο με το εμπόριο και τις μετακινήσεις από την ενδοχώρα. Πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, από εδώ αναχωρούσαν φορτηγά σε διαδρομές που έφταναν ακόμη και μέχρι την Αλβανία. Εμπορεύματα έφταναν, αποθηκεύονταν, πωλούνταν και μεταφέρονταν παρακάτω. Το κατάστημα και το χάνι λειτουργούσαν έτσι ως άμεσα συνδεδεμένα μέρη της ίδιας εμπορικής δραστηριότητας.
Και αυτό το κομμάτι της ιστορίας άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε το κτίριο. Αυτό που σήμερα μοιάζει με μια μακριά σειρά από κλειστές πόρτες αποτελούσε κάποτε μέρος ενός εμπορικού κόμβου όπου συναντιούνταν άνθρωποι και εμπορεύματα από διαφορετικές περιοχές.
Τι μπορεί να δει κανείς σήμερα
Δεν καταφέραμε να εξακριβώσουμε με βεβαιότητα, από τις πηγές που έχουμε βρει μέχρι σήμερα, πότε έκλεισε οριστικά ο εμπορικός οίκος Καβάγια. Η εμπορική του δραστηριότητα τεκμηριώνεται ακόμη κατά τη δεκαετία του 1930. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι εμπορικές διαδρομές άλλαξαν και μαζί τους μειώθηκε και η παλαιότερη σημασία της Πρέβεζας ως συνδετικού κρίκου ανάμεσα στο θαλάσσιο εμπόριο και την ενδοχώρα.
Το κτίριο στην οδό Μπιζανίου παρέμεινε και από το 1987 προστατεύεται επίσημα ως διατηρητέο. Σήμερα είναι άδειο και, όπως συμβαίνει και με αρκετά άλλα παλαιότερα κτίρια αυτού του δρόμου, τα σημάδια της συνεχιζόμενης φθοράς είναι δύσκολο να μην τα προσέξει κανείς. Γιατί το κτίριο παραμένει μέχρι σήμερα άδειο και ποιο θα είναι το μέλλον του, δεν μπορέσαμε να το εξακριβώσουμε με αξιόπιστο τρόπο.
Στους περιπάτους μας στην Πρέβεζα, τέτοια σπίτια συχνά αρχίζουν να μας τραβούν την προσοχή μόνο με τον καιρό. Μπορεί να γνωρίζεις έναν δρόμο εδώ και καιρό και κάποια στιγμή να παρατηρήσεις μια χρονολογία, μια παλιά επιγραφή ή μια λεπτομέρεια σε μια πρόσοψη από την οποία μέχρι τότε απλώς περνούσες.
Στην περίπτωση του κτιρίου Καβάγια, μια τέτοια μικρή παρατήρηση μάς οδήγησε στην ιστορία ενός εμπορικού οίκου με περίπου 18 εργαζομένους, αποθήκες εκτός Πρέβεζας, εμπορικές συνδέσεις σε διάφορες περιοχές της Ηπείρου και το δικό του χάνι. Μετά από όλα αυτά, η παλιά επιγραφή στην πρόσοψη μοιάζει διαφορετική. Είναι ένα από τα λίγα ορατά σημάδια μιας εποχής κατά την οποία αυτό το τμήμα της οδού Μπιζανίου αποτελούσε μέρος της εμπορικής ζωής της πόλης.
Τέτοιες προσόψεις τραβούν το βλέμμα επειδή, παρά την εγκατάλειψη και τη φθορά, έχει απομείνει αρκετό ώστε να διακρίνεται ακόμη κάτι από την παλιά τους σημασία.
Πρακτικές συμβουλές για την επίσκεψή σου
Επίσκεψη: Ο πρώην εμπορικός οίκος Καβάγια δεν είναι μουσείο ούτε ένα κλασικό τουριστικό αξιοθέατο. Την ιστορική πρόσοψη και την παλιά επιγραφή μπορεί κανείς να τις δει από τον δρόμο.
Τοποθεσία: Το κτίριο βρίσκεται στην οδό Μπιζανίου, στο κέντρο της Πρέβεζας, και μπορεί εύκολα να ενταχθεί σε έναν περίπατο στην πόλη.
Στη γύρω περιοχή: Στον ίδιο δρόμο υπάρχουν και άλλα παλαιότερα κτίρια και προσόψεις που αξίζει να παρατηρήσεις λίγο πιο προσεκτικά.
Ανακάλυψε περισσότερα γύρω από την Πρέβεζα
Αν θέλεις να ανακαλύψεις ακόμη περισσότερα από την Πρέβεζα και τις μικρές ιστορίες της πόλης, αξίζει να διαβάσεις και αυτά τα άρθρα:
Σχόλια